KIDEM TESCİLİ

• TÜİK, Yaşlılara Saygı Haftası kapsamında yayınladığı özel bülteniyle, KUZKA bölgesinin kolay kolay kimseye kaptırmayacağı “kıdemlilik” özelliğini bir kez daha Türkiye’ye hatırlattı.
Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu Sinop, Kastamonu ve Çankırı, yaşlı bağımlılık oranında da ilk üç sırada.
TÜİK Başkanlığınca “Yaşlılara Saygı Haftası” kapsamında yaşlı nüfusa özel haber bülteni yayınlandı. TÜİK Kastamonu Bölge Müdürü Sevgi Altınbaş tarafından yapılan bilgilendirme şöyle:
Ülkemizde yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı 2016 yılında %8,3’e yükseldi
Yaşlı nüfus (65 ve daha yukarı yaş) 2016 yılında 6 milyon 651 bin 503 kişi oldu. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı 2015 yılında %8,3 iken 2016 yılında %8,3’e yükseldi. Yaşlı nüfusun %43,9‘unu erkek nüfus, %56,1’ini kadın nüfus oluşturdu. 2016 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre Kastamonu’da yaşlı nüfus oranı %16,5, Çankırı’da %15,4 ve Sinop’ta %18,1 olmuştur.

Dünya nüfusunun 2016 yılında %8,7’sini yaşlı nüfus oluşturdu. En yüksek yaşlı nüfus oranına sahip ilk üç ülke sırasıyla %31,3 ile Monako, %27,3 ile Japonya ve %21,8 ile Almanya oldu. Türkiye bu sıralamada 167 ülke arasında 66. sırada yer aldı.

Yaşlı bağımlılık oranında bölge illerimiz Sinop, Kastamonu ve Çankırı ilk üç sırada yer aldı
Yaşlı bağımlılık oranı, çalışma çağındaki her 100 kişiye düşen yaşlı sayısıdır. Türkiye’de 2015 yılında 100 çalışanın bakması gereken yaşlı sayısı 12,2 iken bu oran 2016 yılında 12,3’e yükselmiştir. Bölge illerimizin üçünün de yaşlı bağımlılık oranı, Türkiye ortalamasının çok üstünde olup 2016 yılında yaşlı bağımlılık oranı Kastamonu’da %24,8, Çankırı’da %23,3 ve Sinop’ta %28,1 oldu. Yaşlı bağımlılık oranı sıralamasında 81 il içerisinde Sinop birinci, Kastamonu ikinci ve Çankırı üçüncü sırada yer almaktadır.

En yüksek ortanca yaşa sahip il Sinop
Nüfusun yaşlanması ile ilgili bilgi veren göstergelerden biri olan ortanca yaş, nüfusun tek yaşa göre sıralandığında ortada kalan yaş olup, nüfusu iki eşit parçaya böler. Alttaki genç, üsteki yaşlı nüfus grubunda birbirine eşit sayıda kişi bulunur. Türkiye’nin 2016 yılındaki ortanca yaşı 31,4 olarak hesaplanmıştır. Ortanca yaş illere göre değişiklik göstermektedir. En yüksek ortanca yaşa sahip ilk il 2016 yılında, 39,6 ile Sinop olurken Kastamonu 38,2 ile beşinci ve Çankırı 37,1 ile on birinci olmuştur. En düşük ortanca yaşa sahip ilk üç il ise 2016 yılında, 19,5 ile Şanlıurfa, ile Şırnak ve 20,5 ile Ağrı oldu.

Yaşlı nüfus oranı en yüksek il Sinop
Yaşlı nüfusun en yüksek oranda bulunduğu il, %18,1 ile Sinop oldu. Sinop’u %16,5 ile Kastamonu ve %15,4 ile Çankırı izledi. Yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu iller ise %3,2 ile Şırnak, %3,3 ile Hakkâri ve %3,6 ile Van oldu.

——————-

Türkiye’de 100 yaş ve üzerinde 5 bin 232 yaşlı olduğu görüldü
Yaşlı nüfusun %0,1’ini oluşturan 100 yaş ve üzerindeki yaşlı kişi sayısı, 2016 yılında 5 bin 232 oldu. Türkiye’de 100 yaşın üzerinde en fazla yaşlıya sahip ilk üç il sırasıyla 680 kişi ile İstanbul, 237 kişi ile Şanlıurfa ve 219 kişi ile Ankara iken en az yaşlıya sahip ilk üç il sırasıyla 2 kişi ile Ardahan, 4 kişi ile Bilecik ve 7 kişi ile Bayburt oldu. 2016 yılında Kastamonu’da 90 yaşın üzerinde 1 265 kişi yaşarken, Sinop’ta 894 ve Çankırı’da 534 kişi bulunmaktadır.

Eğitimli yaşlı nüfus oranı arttı
Okuma yazma bilmeyen yaşlı nüfus oranı, 2011 yılında %29,2 iken 2015 yılında %21,9’a düştü. Okuma yazma bilmeyen yaşlı kadınların oranının, 2015 yılında yaşlı erkeklerin oranından 4 kat fazla olduğu görüldü. Okuma yazma bilmeyen yaşlı kadınların oranı, 2015 yılında %32,6 iken yaşlı erkeklerin oranı ise %8,2 oldu.

Eğitim durumuna göre yaşlı nüfus incelendiğinde, 2011 yılında yaşlı nüfusun %39,4’ü ilkokul mezunu, %4,1’i ortaokul veya dengi okul/ilköğretim mezunu, %4,5’i lise veya dengi okul mezunu, %4,1’i yükseköğretim mezunu iken 2015 yılında ilkokul mezunu olanların oranı %43’e, ortaokul veya dengi okul/ilköğretim mezunu olanların oranı %5,2’ye, lise veya dengi okul mezunu olanların oranı %5,6’ya, yükseköğretim mezunu olanların oranı ise %5,4’e yükseldi.

Yaşlı nüfusun eğitim durumu cinsiyete göre incelendiğinde, cinsiyetler arasında önemli farklılıklar olduğu gözlendi. Tüm eğitim düzeylerinde yaşlı erkek nüfus oranının yaşlı kadın nüfus oranından daha yüksek olduğu görüldü.

Eşi ölmüş yaşlı erkeklerin oranı %12,9 iken yaşlı kadınların oranı %50,5 oldu
Yaşlı nüfus yasal medeni duruma göre incelendiğinde, cinsiyetler arasında önemli farklılıklar olduğu görüldü. Yaşlı erkek nüfusun 2016 yılında %1,1’inin hiç evlenmemiş, %83,3’ünün resmi nikahla evli, %2,9’unun boşanmış, %12,7’sinin eşi ölmüş olduğu görülürken yaşlı kadın nüfusun %2,4’ünün hiç evlenmemiş, %44’ünün resmi nikahla evli, %3,3’ünün boşanmış, %50,4’ünün ise eşi ölmüş olduğu görüldü.

Yalnız yaşayan yaşlı nüfusun %76,7’sini kadınlar oluşturdu
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, 2016 yılı sonuçlarına göre, toplam hanehalklarının %5,4’ünü, toplam tek kişilik hanehalklarının ise %36’sını tek kişilik yaşlı hanehalkları oluşturdu. Toplam hanehalklarının %22,5’inde ise en az bir yaşlı fert bulundu. Yalnız yaşayan yaşlı nüfusun %23,3’ünü erkekler, %76,7’sini ise kadınlar oluşturdu.

Tek kişilik yaşlı hanehalklarının toplam hanehalkları içindeki oranının en yüksek olduğu il, 2016 yılında %11,1 ile Sinop oldu. Bu ili %10,7 ile Burdur, %10,4 ile Çankırı izledi. Tek kişilik yaşlı hanehalkı oranının en düşük olduğu il ise %1,2 ile Hakkari oldu. Bu ili %1,8 ile Van, %1,9 ile Şırnak izledi.

Yaşlı nüfusun yoksulluk oranı arttı
Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %60’ına göre hesaplanan yoksulluk oranı, 2011 yılında Türkiye geneli için %22,6 iken 2015 yılında %21,9 oldu. Bu oran, yaşlı nüfus için 2011 yılında %17 iken 2015 yılında %18,3’e yükseldi.

Yaşlı nüfusun yoksulluğu cinsiyet bazında incelendiğinde, yoksul yaşlı erkek nüfus oranı 2011 yılında %15,9 iken bu oran 2015 yılında %17,8’e yükseldi. Yoksul yaşlı kadın nüfus oranı ise 2011 yılında %17,9 iken bu oran 2015 yılında %18,6’ya yükseldi.

Yaşlı nüfusun işgücüne katılma oranı %11,9 oldu
Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre, 15 ve daha yukarı yaşta işgücüne katılma oranı, 2015 yılında %51,3 iken yaşlı nüfusun işgücüne katılma oranı %11,9 olarak gerçekleşti. Yaşlı erkek nüfusta bu oran, %19,9 iken yaşlı kadın nüfusta %5,8 oldu. Yaşlı nüfustaki işsizlik oranının ise %2,4 olduğu görüldü.

Çalışan yaşlı nüfusun %72,8’i tarım sektöründe yer aldı
Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre, istihdam edilen yaşlı nüfusun sektörel dağılımı incelendiğinde, 2015 yılında yaşlı nüfusun %72,8’inin tarım sektöründe, %20,4’ünün ise hizmet sektöründe yer aldığı görüldü.

Yaşlılık yardımından faydalanan yaşlıların sayısı 620 bin 19 oldu
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı kayıtlarına göre, 2022 Sayılı “65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun” gereğince, muhtaç olduğu tespit edilen yaşlılara yapılan ödemelerden faydalanan yaşlıların sayısı 2016 yılında 620 bin 19 kişi olup toplam yaşlı nüfus içindeki oranı %9,3 oldu. Yaşlı başına yapılan yıllık ortalama yardım tutarı ise 2 bin 548 TL oldu.

Her iki yaşlıdan biri genel sağlık durumundan memnun
Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre, genel sağlık durumundan memnun olduğunu beyan eden yaşlı bireylerin oranı, 2012 yılında %43,1 iken 2016 yılında %45,3’e yükseldi. Genel sağlık durumundan memnun olduğunu beyan eden yaşlı erkeklerin oranı, 2016 yılında %53 iken yaşlı kadınlarda bu oran %39,4 oldu.

Yaşlılar en fazla dolaşım sistemi hastalıklarından hayatını kaybetti
Ölüm nedeni istatistiklerine göre, 2015 yılında ölen yaşlıların %46,3’ü dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle hayatını kaybetti. Bu hastalığı ikinci sırada %16,5 ile iyi huylu ve kötü huylu tümörler, üçüncü sırada ise %13 ile solunum sistemi hastalıkları takip etti.

Ölüm nedenleri cinsiyete göre incelendiğinde, cinsiyetler arası en önemli farkın iyi huylu ve kötü huylu tümörlerde olduğu görüldü. İyi ve kötü huylu tümörler nedeniyle hayatını kaybeden yaşlı erkeklerin oranı yaşlı kadınların oranının yaklaşık iki katı oldu. İyi ve kötü huylu tümörler nedeniyle hayatını kaybeden yaşlı erkeklerin oranı, %21,5 iken yaşlı kadınlarda bu oranın %11,6 olduğu görüldü.

Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların sayısı 2 kat arttı
Ölüm nedeni istatistiklerine göre, Alzheimer hastalığından hayatını kaybeden yaşlıların sayısı, 2011 yılında 6 bin 155 iken 2015 yılında 11 bin 997’ye yükseldi. Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların oranı 2011 yılında %2,9 iken bu oran 2015 yılında %4,3’e yükseldi.

Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların oranı cinsiyet bazında incelendiğinde, her iki cinsiyette de artış olduğu görüldü. Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların oranı, 2011 yılında erkeklerde %2,4, kadınlarda %3,4 iken bu oranlar 2015 yılında erkeklerde %3,5’e, kadınlarda ise %5,2’ye yükseldi.

Çocukları tarafından her zaman veya sıklıkla ziyaret edilme oranı %71,7 oldu
Aile yapısı araştırması sonuçlarına göre, 2016 yılında çocukları ile aynı evde yaşamayan yaşlı bireylerin, çocukları tarafından her zaman veya sıklıkla ziyaret edilme oranının %71,7, bazen ziyaret edilme oranının %20, nadiren ziyaret edilme ya da hiç ziyaret edilmeme oranının ise %8,3 olduğu görüldü.

Yaşlıların %40,2’si çocuklarının yanında yaşamak istediğini ifade etti
Aile yapısı araştırması sonuçlarına göre, 2016 yılında kendilerine bakamayacak kadar yaşlandıklarında çocuklarının yanında yaşamak isteyen yaşlı bireylerin oranı %40,2, evde bakım hizmeti almak isteyenlerin oranı %38,6, huzurevine gitmek isteyenlerin oranı ise %7,7 olarak gerçekleşti. Fikri olmayan yaşlı bireylerin oranının ise %12,9 olduğu görüldü.

Huzurevinde kalma isteğinin en önemli nedeni çocuklarına yük olmamak oldu
Aile yapısı araştırması sonuçlarına göre, 2016 yılında yaşlı bireylerin kendilerine bakamayacak kadar yaşlandıklarında huzurevinde kalmayı istemelerinin en önemli nedeni %48,9 ile çocuklarına yük olmayı istememeleri oldu. İkinci en önemli neden %20,2 ile huzurevlerindeki imkanların daha rahat olması, üçüncü en önemli neden ise %11,2 ile çocuklarının kendileriyle birlikte yaşamayı istememeleri oldu.

Mutlu olduğunu beyan eden yaşlı bireylerin oranı arttı
Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre, mutlu olduğunu beyan eden yaşlı bireylerin oranı 2015 yılında %56,8 iken bu oran 2016 yılında %64,5’e yükseldi. Genel mutluluk düzeyi cinsiyet bazında incelendiğinde, 2016 yılında yaşlı erkeklerin %66,2’si, yaşlı kadınların ise %63,2’si mutlu olduğunu beyan etti.

Yaşlılık döneminde bireylerin mutluluk kaynağı %64,2 ile aileleri oldu
Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre, yaşlı bireylerin 2016 yılında en önemli mutluluk kaynağı %64,2 ile aileleri oldu. İkinci sırada gelen mutluluk kaynağı ise %18,1 ile çocukları oldu.

İnternet kullanan yaşlı bireylerin oranı 2,5 kat arttı
Hanehalkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması sonuçlarına göre, İnternet kullanan 65-74 yaş grubundaki yaşlı bireylerin oranı 2012 yılı Nisan ayında %3,6 iken bu oran 2016 yılının aynı ayında %8,8’e yükseldi. İnternet kullanan yaşlı bireyler cinsiyet bazında incelendiğinde, erkeklerin kadınlardan daha fazla İnternet kullandığı görüldü. İnternet kullanan yaşlı erkeklerin oranı 2016 yılında %12,5 iken yaşlı kadınların oranı %5,8 oldu.