Köy yolunda “birinci”, BSK’de 9’uncu

Tiyatro oyuncusu Tülay Günal Göncü söyleşisi

MUSTAFA AFACAN

“1055” köy ve “2 bin 591” bağlısı ile toplamda “3 bin 646” kırsal yerleşim, “9 bin 837” kilometre ile ülkemizin en uzun köy yolu ağı, iklimin ve sosyal yaşamın getirdiği en zorlu coğrafya…
Kastamonu İl Özel İdaresi’nin çok daha fazla bütçeye ihtiyacı var.

“20” ilçe…
Az ama dağınık nüfus.

“13 bin 108” kilometrekare yüzölçümü…
Yüzde “66.2” orman.
“Kar kıyamet”…
“Felaket” silsilesi.

Ülkemizdeki 51 İl Özel İdaresi içinde makine parkuru “elverse” de…
Sorumluluk alanı göz önüne alındığında “devede kulak”.

Metrekare başına düşen personel sayısı “yetersiz”…
Hele “yeni normal” iklim şartlarının ilimizin başına örmeye başladığı “heyelan ve su baskını” misali envai dert karşısında.

“Taşıma su” demeyelim de…
Hakikaten zor şartlarda ve az olanakla vatandaşa hizmet savaşı.

Çare kapsamlı bir revizyonun da ötesinde…
“Devrim”.

Kastamonu İl Özel İdaresi bütçesinin ve ekipmanının katbekat yukarılara çekilmesi elzem…
“Lüks” değil bu; acil ihtiyaç.

(T.C. Çevre, Şehircilik ve iklim Bakanlığı, “Köylerin Altyapısının Desteklenmesi Projesi” (KÖYDES) kapsamında “2021 Yılı Köy Yolları İstatistikleri” dosyasını yayımladı…
Dosya, Kastamonu’nun diğer 50 il ile birlikte “karşılaştırmalı” 2021 yılı halini göstermesi bakımından kıymetli.

KÖYDES, valiler ve kaymakamların koordinasyonunda İl Özel İdareleri’nin ve Köylere Hizmet Götürme Birlikleri’nin (KHGB) yürüttükleri bir proje…
“İçme suyu ve yolu bulunmayan veya yetersiz olan köy ve bağlılarının, yeterli ve sağlıklı içme suyuna kavuşturulması ve köy yollarının standardının yükseltilmesi, küçük ölçekli sulama altyapısının geliştirilmesi ve atık su hizmetleri geliştirilmesi ile köylerde hayat kalitesinin artırılması, ekonomik ve sosyal gelişmenin sağlanması” amaçlanıyor.

KÖYDES uygulanan 51 ilde 2021 sonu itibarıyla “188 bin 819 km yol ağının yüzde 40,8’i stabilize, yüzde 42,4’ü asfalt (yüzde 35,2’si sathi kaplama, yüzde 7,2’si bitümlü sıcak karışım), yüzde 5,9’u tesviye, yüzde 5,2’i parke, yüzde 3,3’ü beton ve yüzde 2,4’ü ham yol seviyesine ulaştı…
2021 yılında köy yollarında asfalt yol uzunluğu bin 430 kilometre ve beton yol 486 kilometre artarken, stabilize 642 kilometre ve tesviye yol bin 140 kilometre azaldı.

2021 sonu itibarıyla…
Kastamonu’nun “7 bin 462” kilometre “birinci derece öncelikli, “bin 375” kilometre “ikinci derece öncelikli” ve “bin” kilometre “köy içi” yolu var.

“Yol kalitesi” seviyelerini vermek gerekirse…
“6 bin 655” kilometre “stabilize”, “2 bin 244” kilometre asfalt “sathi kaplama”,  “449” kilometre “BSK”, arta kalan az uzunluktaki yol ağı ise “ham yol, tesviye, parke taşı, beton”.

KÖYDES hedefi “stabilize” ve “tesviye” misali düşük kalite yol ağını peyderpey “asfalt” ve “BSK” seviyesine çıkarmak…
Yıllara sari bu oranın arttığı bakanlık tarafından rakamlarla ifade edilmiş durumda zaten.

Kastamonu İl Özel İdaresi de bu hedef doğrultusunda bir devrime imza atarak “Bitümlü sıcak karışımlı” (BSK) yol yapımına geçti yakın vakitte…
“BSK yollar bizim geleceğimizdir” denilerek eldeki olanaklar doğrultusunda “ha babam de babam”.
2021 yılı sonu itibarıyla, en fazla köy yolu ağına sahip olan Kastamonu, “BSK” liginde ise “Ağrı, Artvin, Batman, Düzce, Erzincan Isparta, Kütahya, Rize” illerinin ardından 9’uncu sırada.

“BSK” şampiyonu Batman’ın “bin 119” kilometresine karşılık…
Kastamonu’nun “449” kilometresi var.

“KÖYDES 2022” başlıyor…
Bakalım ara kapanacak mı?)

Not: İster sathi asfalt kaplama ister BSK olsun, üst yapıdan evvel gelen, yol yapılacak zeminin “altyapı” olarak elverişli hale getirilmesi…
Köy muhtarlarından siyasi parti temsilcilerine uzanan talep zincirinin yol altyapısı çalışmalarını sekteye uğrattığı, “aceleye gelen” yolların o an için gönülleri hoş etse de kısa sürede “aradan çıkıp” başa dönüldüğü de bir gerçek. Altyapı layığı ile olmadıktan sonra, ister BSK yap, ister beton at; hem vakit hem emek hem de nakit kaybı.

İl Özel İdaresi “bilimsel” esaslı çalışması ve hür planlaması ile evladiyelik işlere imza atar…
Gölge olunmasın yeter.

 

MUSTAFA AFACAN