İlimizdeki aile yapısının fotoğrafı; Ya tek başına ya hep birlikte

Tek kişilik hanehalkında ilk, çekirdek ailede son 10’dayız!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Başkanlığı İstatistiklerle Aile, 2021 haber bültenini açıkladı. TÜİK başkanlığı tarafından verilen bilgiye göre; Ortalama hanehalkı büyüklüğü Türkiye genelinde 3,23, Kastamonu’da 2,76 oldu. Kastamonu, tek kişilik hanehalkı oranının en yüksek, tek çekirdek aile oranının ise en düşük olduğu 10 il arasında.

 

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Başkanlığı İstatistiklerle Aile, 2021 haber bültenini açıkladı.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, Türkiye’de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğünün, azalma eğilimi göstererek 2021 yılında 3,23 kişiye düştüğü görüldü.

 Türkiye’de 2021 yılında ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il, 5,46 kişi ile Şırnak oldu. Şırnak ilini 5,12 kişi ile Şanlıurfa ve 4,94 kişi ile Hakkari izledi. Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en düşük olduğu il ise 2,57 kişi ile Çanakkale oldu. Bu ili, 2,60 kişi ile Tunceli ve 2,63 kişi ile Giresun izledi.

2021 yılında Kastamonu’da ortalama hanehalkı büyüklüğü 2,76 oldu.

ADNKS sonuçlarına göre, 2014 yılında %13,9 olan yalnız yaşayan fertlerden oluşan tek kişilik hanehalklarının oranının 2021 yılında %18,9’a yükseldi.

 2021 yılında Kastamonu’da toplam 130 bin 351 hanehalkı bulunurken, bunun 33 bin 223 ‘ünü tek kişiden oluşan hanehalkı oluşturdu. Tek çekirdek aileden oluşan hanehalkı sayısı 73  bin 31 olurken, En az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalkı sayısı ise 20 bin 842 oldu.

Tek kişilik hane halklarının oranı

İllere göre hanehalkı tipleri incelendiğinde, 2021 yılında tek kişilik hanehalklarının oranının en yüksek olduğu ilin %29 ile Tunceli olduğu görüldü. Tunceli ilini %28,8 ile Gümüşhane ve %28,2 ile Giresun izledi. Diğer yandan tek kişilik hanehalklarının oranının en düşük olduğu iller ise %10,8 ile Diyarbakır ve Batman oldu. Bu illeri %11,2 ile Van ve Adıyaman izledi.

Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, 2021 yılında %72,1 ile Adıyaman oldu. Adıyaman ilini %71,9 ile Osmaniye ve %71,7 ile Gaziantep takip etti. Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en düşük olduğu il ise %53,3 ile Tunceli oldu. Tunceli ilini %54,9 ile Yalova ve %55,5 ile Artvin izledi.

Tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, 2021 yılında %12,5 ile Bingöl oldu. Bu ili, %12,1 ile Adana ve Elazığ illeri izledi. Bu oranın en düşük olduğu iller ise %7,6 ile Tokat ve Ardahan, %7,7 ile Yozgat ve Kars oldu.

Toplam hanehalkları içinde anne ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu iller, %9,6 ile Bingöl, %9,3 ile Adana, 9,1 ile İzmir ve Elazığ olurken, bu oranın en düşük olduğu iller ise %5,3 ile Ardahan, %5,7 ile Yozgat ve Kars oldu.

Diğer yandan, baba ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu iller, %3,8 ile Kilis, %3,3 ile Malatya ve %3,2 ile Batman olurken, bu oranın en düşük olduğu iller ise %1,7 ile Nevşehir, %1,8 ile Tokat ve Sinop oldu.

Geniş aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, 2021 yılında %24 ile Hakkari oldu. Hakkari ilini %22,6 ile Şırnak ve %21,3 ile Batman izledi. Bu oranının en düşük olduğu il ise %8,7 ile Eskişehir oldu. Eskişehir ilini %9,4 ile Çanakkale ve %9,6 ile Niğde izledi.

Akraba evliliği

ADNKS sonuçlarına göre, 2021 yılında toplam resmi evlilikler içinde, son evliliğinde birinci dereceden kuzenleri ile akraba evliliği yapmış 16 ve üzeri yaştaki bireylerin oranı %8,3 oldu. Akraba evlilikleri akrabalık türüne göre incelendiğinde, akraba evliliği yapmış bireylerin %46,6’sının hala/dayı çocukları ile %27,2’sinin amca çocukları ile ve %26,2’sinin ise teyze çocukları ile evli olduğu görüldü.

Toplam resmi evlenmeler içerisindeki akraba evlilikleri illere göre incelendiğinde, 2021 yılında toplam evli bireyler içinde son evliliğinde akraba evliliği yapmış 16 ve üzeri yaştaki bireylerin oranının en fazla olduğu il %20,5 ile Mardin oldu. Bu ili %18,4 ile Şanlıurfa, %17 ile Siirt ve Diyarbakır izledi. Akraba evliliği yapmış bireylerin oranının en az olduğu il ise %1,1 ile Edirne oldu. Bu ili %1,5 ile Kırklareli ve %2 ile Çanakkale izledi.

Evlenme istatistikleri sonuçlarına göre, 2010 yılında gerçekleşen resmi evlenmelerin %5,9’unun akraba evliliği olduğu ve bu oranın sonraki yıllarda sürekli düşüş göstererek 2016 yılında %4,6, 2021 yılında ise %4 olduğu görüldü.

Akraba evliliği oranı illere göre incelendiğinde, 2021 yılında akraba evliliği oranının en yüksek olduğu ilin %18,4 ile Şanlıurfa olduğu görüldü. Bu ili, %13,9 ile Muş ve %13,7 ile Mardin izledi. Akraba evliliği oranının en düşük olduğu il %0,4 ile Edirne oldu. Bu ili %0,7 ile Bartın ve Çanakkale izledi.

2021 yılında Kastamonu’da toplam evli birey sayısı 201 bin 856’dır. Bunun 14 bin 787 kişisini yani %7,3’ünü akraba evliliği yapmış bireyler oluşturdu. 2021 yılında yapılan 2 058 evliliğin 24’ünü yani %1,2’sini akraba evliliği oluşturdu.