Üretim olmayan ilin kaderi “tükenim”

MUSTAFA AFACAN

Ekonomiye katkısı “81” il arasında son “7” il dilimine giren Kastamonu’nun nüfus kaybı yaşamamasını beklemek “Polyanna” sınırını da aşan bir iyimserlik olsa gerek…
“Üretmiyorsan tükenirsin”; bu kadar basit.

(Yıllardır altını üstünü çizip, mevzuyu “kabak” gibi ortaya koymak bıkkınlık verdi, bir kere daha hatırlatma gafletine düşelim, kapı komşumuz illerle birlikte “tükeniyoruz”…
Hakikaten “doğal cennet” olmaya doğru bayır aşağı yuvarlanıyoruz.)

Daha acısını söylemek lazım…
Kastamonu’da üretilen “nihai mal ve hizmet” tutarının aslan payının üstesinden “özel sektör” değil, “kamu” geliyor.

26 takımlı “Bölgesel Gayri Safi Yurtiçi Hasıla” liginde “Kastamonu, Çankırı ve Sinop” olarak 25’inci sıradayız…
Geride bırakabildiğimiz yegane takım “Ağrı, Kars, Ardahan, Iğdır”.

Misal…

2019 yılında “Kastamonu, Çankırı, Sinop” toplam 29.4 milyar TL mal ve hizmet üretebilmişken, “Mardin, Batman, Şırnak, Siirt” ekibi toplam 61.4 milyar TL üretim tutarına imza attı.

Üretim tutarında Güneydoğu bölgesindeki illerden “2 kat” fark yiyen Batı Karadeniz illeri…
Coğrafik yön siteminin ekonomik yön sistemi karşısında 180 derece ters döndüğü bir tablonun mimariyiz komşularımızla birlikte.

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla tutarımız “kişi başı” hesap edildiğinde 2017’den 2019’a olan kayıp “bin” dolar…
Ülke ortalaması ile aradaki “kişi başı” fark, 2019 itibarı ile “2 bin 400” dolar.

Üretim olmayan yerde “ekmek” olmaz…
“Ekmek” yoksa “göç” var.

Kastamonu’nun 2020 yılı nüfus artış hızı binde “-8”…
Mevcut anlayışla gidersek 2021 yılı nüfus kaybında yeniden “iki” haneli rakam kaçınılmaz.

(Kamunun nüfus projeksiyonlarında Kastamonu’nun 2020’li yıllarda yaşayacağı nüfus kaybı seneler öncesinde belirtildi…
Bu sayfalarda az yer vermedik; uyardık.

Popülizm galip geldi, bilim yenildi…
Bari bu saatten itibaren “bilim” istikametinde yürüyelim.)

Not: Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2020 yılı “Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi” verilerine göre Kastamonu’da ikamet eden “yabancı” sayısı “6 bin 785”…
TÜİK, geçerli ikamet ve çalışma iznine sahip kişiler ile ikamet izni yerine geçen geçici belge sahibi olanları yabancı nüfus olarak değerlendiriyor, Suriyeliler sayının içinde yok misal.

Yabancı nüfusumuz “ilçe” olsaydı…
“Abana, Ağlı, Doğanyurt, Hanönü, İhsangazi, Küre, Pınarbaşı, Seydiler, Şenpazar” ilçelerini “ resmen” nüfus olarak gerisinde bırakıyor.

“Gayri resmi” olarak hesap edilir ise…
“Azdavay, Bozkurt, Çatalzeytin, Daday” ilçelerinin nüfusları da “yabancı” nüfus toplamı karşısında “altta” kalacaktır.

“Nüfus” verileri toplumsal bakış açımıza “nüfuz” etmedikçe…
Kastamonu’nun “doğal cennet” olma yuvarlanışı önü alınamaz bir hızla sürüp gidecektir.

“Ekonomik kalkınma” ve “sosyal gelişme”…
İllerin oksijeni.

 MUSTAFA AFACAN